უმუშევრობა და შემცირებული დასაქმება: SJC-ის ახალი ანალიზი საქართველოს შრომის ბაზარზე

სოციალური სამართლიანობის ცენტრმა (SJC) 2024 წლის საყოველთაო აღწერის მონაცემების საფუძველზე საქართველოს შრომის ბაზრის დეტალური ანალიზი გამოაქვეყნა. ორგანიზაციის დასკვნით, ქვეყანაში დაფიქსირებული ეკონომ���კური ზრდის ფონზე, მოსახლეობის დასაქმების მაჩვენებელი შემცირებულია, ხოლო ეკონომიკურად არააქტიური მოქალაქეების წილი გაზრდილია.

სტატისტიკის მიხედვით, 2014 წლიდან 2024 წლამდე 15 წლისა და უფროსი ასაკის მოსახლეობაში ეკონომიკურად აქტიური პირების რაოდენობა 63.7%-დან 55.6%-მდე შემცირდა. მიუხედავად იმისა, რომ უმუშევრობის ოფიციალური დონე 16.1%-დან 13%-მდე დაიკლო, პარალელურად შემცირდა დასაქმების მაჩვენებელიც — 53.4%-დან 48.3%-მდე. ეს ნიშნავს, რომ სულ უფრო მეტი მოქალაქე გადადის სამუშაო ძალის მიღმა, რაც უარყოფით ეკონომიკურ და დემოგრაფიულ ტენდენციაზე მიუთითებს.

კვლევაში ხაზგასმულია აღრიცხვის მეთოდოლოგიის თავისებურებაც: სტატისტიკურად დასაქმებულად ითვლება ნებისმიერი პირი, ვინც ბოლო კვირის განმავლობაში თუნდაც ერთი საათი იმუშავა. შესაბამისად, 48.3%-იანი მაჩვენებელი სრულად ვერ ასახავს სამუშაოს ხარისხსა და დასაქმების სტაბილურობას. ამასთან, ნარჩუნდება გენდერული უთანასწორობაც — კაცების დასაქმების დონე (53.2%) საგრძნობლად აღემატება ქალების ანალოგიურ მონაცემს (44.1%).

რეგიონულ ჭრილში ვითარება კიდევ უფრო რთულია, განსაკუთრებით ოზურგეთსა და ლანჩხუთში, რომლებიც უმუშევრობის მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევიან. ქვეყნის მასშტაბით 13 მუნიციპალიტეტში უმუშევრობა 17%-ს აჭარბებს, ხოლო 16 მუნიციპალიტეტში დასაქმება 39-43%-ის ფარგლებშია. ევროკავშირთან შედარებით, სადაც 20-64 წლის მოსახლეობის დასაქმება 75.7%-ია, საქართველოში ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 59.6%-ს შეადგენს, რაც ეფექტიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარების აუცილებლობაზე მიუთითებს.