როცა ელცინთან "ძმობას" სვამდნენ გაგრაში: ნადარეიშვილის მწარე მოგონებები

საქართველოს უახლესი ისტორია არაერთ მოგონებას ინახავს, რომლებიც დღემდე მწარე ჭრილობად რჩება. ერთ-ერთი ასეთი ეპიზოდი ეხება თამაზ ნადარეიშვილის შეხვედრას ბორის ელცინთან, რომელიც 1970-იანი წლების დასაწყისში გაგრაში შედგა. ეს ისტორია ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ იცვლება დროთა განმავლობაში პოლიტიკური რეალობები და ადამიანური ურთიერთობების აღქმა.

ბატონი თამაზ ნადარეიშვილი, რომელიც იმ პერიოდში გაგრის კომკავშირულ სტრუქტურებში მუშაობდა, იხსენებს თავის მოვალეობებს. მისი ერთ-ერთი მთავარი ფუნქცია იყო საკავშირო რესპუბლიკებიდან ჩამოსული კომპარტიის მაღალი რანგის ლიდერების მიღება-გამასპინძლება, რომლებიც ქალაქის ელიტურ სანატორიუმებში ისვენებდნენ. ეს საქმე ნადარეიშვილს კეთილსინდისიერად მიჰყავდა.

ერთხელაც მას დაევალა სვერდლოვსკის პირველი მდივნისთვის, რომელიც ერთ-ერთ სანატორიუმში იმყოფებოდა, ხილისა და სასმელის მიტანა. ნადარეიშვილმა ორი ყუთი მოამზადა: ერთი უგემრიელესი ხილით სავსე, მეორე კი საუკეთესო სასმელებით, მათ შორის არაყითა და კონიაკით. დანიშნულების ადგილას მისულმა, კარზე წარწერა შენიშნა, რომელიც სტუმრის ვინაობას ამხელდა – „ბორის ნიკოლაევიჩ ელცინი“. როგორც თავად ამბობს, იმ მომენტში მისთვის გვარი ნაკლებად მნიშვნელოვანი იყო, მთავარი სახელი იყო, რათა სწორად მიემართა.

ზარის დარეკვის შემდეგ კარი ელცინის მეუღლემ გაუღო. მალევე თავად ელცინიც გამოჩნდა. ნადარეიშვილის გადმოცემით, ხილის ყუთს ყურადღება არ მიაქცია, სამაგიეროდ, სასმელების დანახვაზე სახე გაუბრწყინდა. „არაყია?“ – იკითხა მან. „არაყი და კონიაკი“, – დაუდასტურა ნადარეიშვილმა. ელცინი აღფრთოვანებული დარჩა, ყუთი თავად შეიტანა ოთახში და ნადარეიშვილიც მიიწვია – „რუსები მარტო არ სვამენო“.

უარის თქმა შეუძლებელი იყო. ერთი ჭიქის მიყოლებით, საღამომდე ნახევარი ყუთი სასმელი დაცარიელდა. სადღეგრძელოები არ წყდებოდა: ძმობის, მეგობრობის, ქართველი და რუსი ხალხის მარადიული სიყვარულის. ელცინი რამდენჯერმე ცრემლმორეული გადაეხვია ნადარეიშვილს და აღუთქვა, რომ ქართველების სიკეთეს არასდროს დაივიწყებდა. სწორედ ამ მომენტებს იხსენებს ნადარეიშვილი მოგვიანებით მწარე ირონიით: „თურმე, ვისთან სვამ და რა ძმობაზე ელაპარაკები!“ – კაცი, რომელთანაც ძმობაზე სვამდა, წლების შემდეგ საქართველოსთვის გაგრისა და აფხაზეთის დაკარგვის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურა გახდა.

მეორე დილით, მძიმე დილის მიუხედავად, ნადარეიშვილი ხელმძღვანელთან დაიბარეს. ღიმილით აცნობეს, რომ ახალი „საპატიო დავალება“ ელოდა. აღმოჩნდა, რომ ელცინმა დაურეკა და განაცხადა, რომ ძალიან კმაყოფილი იყო და მოითხოვა, სანამ გაგრაში იქნებოდა, ნადარეიშვილი გვერდიდან არ მოეშორებინათ. ეს ეპიზოდი კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ისტორიის სირთულესა და პოლიტიკური მოვლენების არაპროგნოზირებადობას, სადაც გუშინდელი „ძმობა“ ხშირად ხვალინდელ მტრობას უთმობს ადგილს.