ზაზა დამენიას უკვდავი გმირობა: „წიგნის კითხვა აღარ შემიძლია, მაგრამ მტერს კი ვხედავ“

დღეს საქართველოს ეროვნული გმირის, ზაზა დამენიას გარდაცვალებიდან 22 წელი შესრულდა. მისი თავგანწირული საქციელი 2004 წლის აგვისტოს ომის ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ და გმირულ ეპიზოდად არის ქცეული, რომელიც ქართული სულისკვეთების სიმბოლოდ იქცა.

2004 წლის აგვისტოში, როდესაც ცხინვალის მისადგომებთან მძიმე ბრძოლები მიმდინარეობდა, ზაზა დამენია თავდადებით იბრძოდა სამშობლოს დასაცავად. ტრაგიკულად, დაღუპვამდე ორი დღით ადრე, აფეთქების შედეგად მან მხედველობა სერიოზულად დაუქვეითდა. მიუხედავად ამ მძიმე ტრავმისა, ზაზამ კატეგორიული უარი განაცხადა საბრძოლო პოზიციის დატოვებაზე. მისი უკვდავი სიტყვები, „წიგნის კითხვა აღარ შემიძლია, მაგრამ მტერს კი ვხედავ და თუ სხვას ვერაფერს შევძლებ, ტყვიას ხომ მაინც გადაგიტენით, ბიჭებო!“ საუკუნეებს გაუძლებს და ქართული თავდადების მაგალითად დარჩება.

16 აგვისტოს, გამთენიისას, მოწინააღმდეგემ მოულოდნელი და მძლავრი შეტევა მიიტანა იმ სანგარზე, სადაც ზაზა დამენია და მისი თანამებრძოლები იმყოფებოდნენ. ერთ-ერთმა მტერმა ხელყუმბარის ჩაგდება მოახერხა. წამის მეასედებში ზაზა დამენიამ, უყოყმანოდ, საკუთარი სხეულით გადაეფარა სასიკვდილო საფრთხეს. ამ გმირული აქტის შედეგად, მან საკუთარი სიცოცხლე შესწირა და სამი თანამებრძოლი გარდაუვალი სიკვდილისგან იხსნა.

მისი უდიდესი თავგანწირვა და გმირობა უმაღლეს დონეზე შეფასდა. 2004 წლის 26 აგვისტოს, ზაზა დამენიას „სამშობლოს დაცვისა და ერთიანობისთვის ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისა და გამორჩეული გმირობისათვის“ საქართველოს ეროვნული გმირის უმაღლესი სახელმწიფო წოდება მიენიჭა. ეს იყო დამსახურებული აღიარება იმ უდიდესი მსხვერპლისა, რომელიც მან სამშობლოსთვის გაიღო.

ზაზა დამენიას სახელს დღესაც ატარებს სოფელ ოზურგეთის საჯარო სკოლა და ქალაქ ოზურგეთის ერთ-ერთი ქუჩა, რაც მისი უკვდავყოფის სიმბოლოა. გარდა ამისა, 2026 წლის ივლისში, გომის მთაზე, ერთ-ერთ უმაღლეს მწვერვალს სწორედ საქართველოს ეროვნული გმირის, ზაზა დამენიას სახელი მიენიჭა, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს მის ეროვნულ მნიშვნელობასა და დაუფასებელ ღვაწლს.

ზაზა დამენიას ისტორია არასდროს მიეცემა დავიწყებას. მისი გმირობა მომავალი თაობებისთვის სამაგალითო იქნება, თუ როგორ უნდა იდგე სამშობლოს ერთგულად და როგორ უნდა სწირავდე თავს უმაღლესი იდეალებისთვის.