ისტორიული აღმოჩენები რუსთაველის გამზირზე: „კულტურული მემკვიდრეობისთვის“ განმარტებებს ითხოვს
19 აგვისტო, 2026
თბილისის ცენტრალურ გამზირზე, რუსთაველის რეაბილიტაციის პროცესში, მოულოდნელად ისტორიული არტეფაქტები გამოვლინდა, რამაც საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „მოძრაობა კულტურული მემკვიდრეობისთვის“ შეშფოთება გამოიწვია. ორგანიზაცია სპეციალურ მიმართვას ავრცელებს და ხელისუფლებას აღმოჩენილი ფენების შესწავლასა და კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ კანონის დაცვისკენ მოუწოდებს.
დედაქალაქის მთავარი გამზირის სარეაბილიტაციო სამუშაოები, რომელსაც კომპანია „სმარტ სოლუშენსი“ ახორციელებს, 23 ივლისს დაიწყო. სწორედ ამ სამუშაოების მიმდინარეობისას, თავისუფლების მოედნის მეტროსა და საქართველოს ეროვნულ მუზეუმს შორის მონაკვეთში, მიწისქვეშა ფენებში საინტერესო აღმოჩენები დაფიქსირდა.
არქეოლოგების ვარაუდით, ნაპოვნი აგურის წყობები სავარაუდოდ XIX საუკუნის ძველი „გარეთუბნის“ კოლექტორების სისტემას წარმოადგენს. ამასთანავე, მოძრაობის ხელთ არსებული ინფორმაციით, აღმოჩენილია X-XI საუკუნეების კერამიკული ჭურჭლის მრავალი ნიმუში, რაც თბილისის ისტორიის კიდევ უფრო ადრეულ პერიოდებზე მიანიშნებს.
მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნულ მონაკვეთში სამუშაოები უკვე შეჩერებულია, „მოძრაობა კულტურული მემკვიდრეობისთვის“ შეშფოთებას გამოთქვამს იმის თაობაზე, რომ დღემდე უცნობია, იგეგმება თუ არა გამოვლენილი ფენების სრულფასოვანი შესწავლა და რა ბედი ეწევათ სამომავლოდ ამ უნიკალურ არტეფაქტებს. ასევე გაურკვეველია, არსებობს თუ არა კანონით გათვალისწინებული არქეოლოგიური ზედამხედველობის ჯგუფი ან სპეციალისტი, რომელიც სარეაბილიტაციო სამუშაოების პროცესს აკონტროლებს.
ორგანიზაცია მიესალმება დედაქალაქის იერსახის გაუმჯობესებისკენ მიმართულ ნებისმიერ პროექტს, თუმცა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ უმნიშვნელოვანესია სამუშაო პროცესში დაცული იყოს „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, კერძოდ, მისი III თავის მე-10 მუხლი, რომელიც არქეოლოგიური ძეგლების დაცვისა და შესწავლის ვალდებულებებს განსაზღვრავს.
„მოძრაობა კულტურული მემკვიდრეობისთვის“ მიმართავს საქართველოს კულტურის სამინისტროს, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოსა და თბილისის მერიას, რათა დაუყოვნებლივ დაიწყონ კონსულტაციები. მათი მოთხოვნაა, კანონით დადგენილ ვადებში მოხდეს რუსთაველის გამზირზე გამოვლენილი არქეოლოგიური ფენებისა და არტეფაქტების დეტალური შესწავლა, ასევე უზრუნველყოფილი იყოს პროექტის მიმდინარეობისას არქეოლოგიური საზედამხედველო პროცესის ეფექტური კოორდინაცია და გამჭვირვალობა.